3. Het bombardement op Alphen

Het bombardement op Alphen van Zwammerdam tot Hazerswoude en Koudekerk.

Op 14 mei bombardeerden vier Duitse toestellen anderhalf uur lang de strook langs de Rijn van Zwammerdam tot aan Zoeterwoude. Hierdoor kwamen 40 mensen om het leven. Veel beesten werden gedood. Auto’s en gebouwen raakten zwaar beschadigd.


Het is 14 mei, de vijfde dag van de oorlog. Tot nu toe dachten de mensen in de dorpen hier dat het met die oorlog wel meeviel. Dat zou snel veranderen. Adolf Hitler had niet gedacht dat het Nederlandse leger zou lang zou stand houden. Hij vond dat de oorlog lang genoeg geduurd had en besloot de Nederlandse regering tot overgave te dwingen. Dat deed hij door Rotterdam te laten bombarderen. Veel mensen kwamen om het leven, anderen raakten gewond. Een groot deel van het centrum van de stad was in korte tijd in een ruïne veranderd. Dat zou de Nederlanders wel op hun knieën dwingen.

De piloten hadden ook de opdracht gekregen om op Nederlandse troepen te schieten.

Juist op die dag was het heel druk op de wegen rond Alphen. Een dag eerder moesten grote groepen mensen uit Wageningen en de Betuwe hun huis en dorp verlaten. Generaal Winkelman wilde daar land onder water laten lopen zodat de Duitse militairen niet verder konden oprukken. Op 13 mei waren al die mensen in Gouda aangekomen. ’s Avonds werden de burgemeesters in de omgeving gebeld om te vertellen dat deze mensen de volgende dag zouden doorreizen naar hun dorp. Alleen in Alphen al kwamen meer dan 9000 evacués aan die allemaal een onderkomen moesten zien te vinden. Duizenden mensen trokken richting andere dorpen als Benthuizen, Hazerswoude en Koudekerk. Maar er waren ook Nederlandse militairen onderweg. De weg langs de Oude Rijn was de belangrijkste weg van Utrecht naar Den Haag. Wat zullen de Duitse piloten gedacht hebben toen ze al die bussen, auto’s en vrachtwagens onder zich zagen. Zowel bij Zwammerdam als bij Hazerswoude-Rijndijk werden ze beschoten door Nederlandse militairen met een mobiel luchtafweergeschut. Toen wisten ze het zeker: die weg onder zich, zo langs de rivier was gevuld met Nederlandse militairen. Vier vliegtuigen bombardeerden anderhalf uur lang het gebied tussen Zwammerdam en Leiderdorp. Die bommen waren gevuld met metalen deeltjes. Bij het uit elkaar barsten van zo’n bom spatten die alle kanten op. Daardoor werden veel mensen en dieren geraakt. De bemanning van de vliegtuigen schoot ook met de boordmitrailleurs op mensen en voertuigen op de grond.

De mensen op de grond wisten niet wat ze moesten doen. Sommigen gingen onder een tafel zitten, anderen renden het land in en verscholen zich in een slootkant. In Zwammerdam was op de Steekterweg een verkeersopstopping. Vliegtuigen lieten daar hun bommen op vallen. Zeventien mensen kwamen daarbij om het leven, waaronder ook een aantal evacuées. Veel auto’s raakten zwaar beschadigd. Wonder boven wonder raakten er geen huizen of boerderijen beschadigd. Dat was wel het geval in Koudekerk en Hazerswoude-Rijndijk. Daar was de schade aan gebouwen groot. 24 Mensen waren dodelijk gewond geraakt, waaronder drie uit Tiel. Veel mensen raakten gewond. Tientallen koeien en andere beesten stierven. In de tuin van het parochiehuis aan de Rijndijk hing de geit in een boom en was het huis zwaar beschadigd. In een wieg was de bekleding stukgescheurd door een metaal deeltje. Gelukkig was de baby er net uitgehaald. De familie Dorrepaal had zich verscholen in een kippenhok. Ze dachten daar veilig te zijn. Helaas viel er precies daar een bom. Bijna alle gezinsleden kwamen om. Ook een aantal leden van de familie Hortensius, de schilder, was gedood toen de serre waarin ze op dat moment waren, geraakt werd.

Dokter Vlaanderen, de huisarts van Koudekerk en Hazerswoude-Rijndijk, deed wat hij kon met behulp van vrijwilligers. De zieken werden naar de openbare school gebracht totdat ze naar een ziekenhuis konden worden gebracht. Deze was ook beschadigd, maar het moest maar. De School met den Bijbel wat verderop was grotendeels verwoest. Daar werden de overleden mensen naartoe gebracht.

Aan het einde van de dag zagen de mensen in de verte een rode gloed. Dat was Rotterdam dat nog steeds in band stond. Langs de Rijn was het verdriet en de verwoesting groot. De straten lagen bezaaid met omgevallen telegraaf- en stroomkabels en palen. Overal lag puin en glas. Er hingen stofwolken waar huizen waren geraakt, het rook naar nat beton.

Hitler dreigde ook andere steden te bombarderen. Nederland gaf zich over. De oorlog was voorbij en de bezetting van het land begonnen. Voor veel mensen in de dorpen langs de Rijn had die 14e mei een onuitwisbare indruk nagelaten.


terug

 

let op: deze site werkt niet (goed) op mobiel en tablet!!!

terug naar boven

in de pagina